Chùa Thiên Tượng

Chùa Thiên Tượng là một trong những danh thắng của Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) đã được mệnh danh là Hoan châu đệ nhị phong cảnh


Chùa Thiên Tượng là một trong những danh thắng của Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) đã được mệnh danh là Hoan châu đệ nhị phong cảnh, được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng di tích danh lam thắng cảnh quốc gia năm 2005. Di tích này nằm ngay lưng chừng đỉnh núi Hồng bên quốc lộ 1A thuộc địa phận phường Trung Lương, thị xã Hồng Lĩnh, tiếp giáp nơi giao nhau giữa sông Lam, sông La. Ai ra Bắc hay vào Nam trên quốc lộ đều nhìn thấy danh thắng này.

Chùa được dựng vào đời Trần, đầu thế kỷ 19, là ngôi chùa đẹp nơi chốn u tịch, thâm nghiêm. Vào năm Ất Dậu 1885, sau biến cố kinh thành Huế, Vua tôi Hàm Nghi chạy ra Sơn Phòng, Hương Khê phát động phong trào Cần Vương thì vùng Hồng Lĩnh cũng trở thành nơi hoạt động chống Pháp. Chùa đã bị đốt và tàn phá thành phế tích. Đến năm 1901, Tổng đốc An Tĩnh là Đào Tấn đã cho trùng tu xây dựng lại ngôi chùa này.
 
Chùa Thiên Tượng
 
Núi Hồng Hà Tĩnh quê tôi
Có chùa Thiên Tượng sử thời lưu danh
Di tích văn hóa để dành
Đến nay đã rạng xếp hàng quốc gia
Trước chùa tượng đá voi chờ
Lăn tăn gợn sóng mặt hồ gió đưa
Gió ơi dừng lại ta nhờ
Để ta hoạt bút bài thơ chiều tà
Xa xa ráng đỏ Sông La
Thuyền bè qua lại như là bức tranh
Bức tranh sơn thủy hữu tình
Có đường quốc lộ uốn mình băng qua
Tiếng thơ muôn thuở bay xa
Để thương để nhớ biết là ai hay
Để cho tất cả ngày mai
Cảnh chùa Thiên Tượng thêm say lòng người.
 
Nguyễn Viết Chương, viết tặng chùa Thiên Tượng, tháng 2/2004
Chùa Thiên Tượng có thượng tịnh, hạ tịnh, có Lưu Đức tháp và Thạch Sơn tháp, trong chùa có chuông Đại Hồng và nhiều tượng Phật có giá trị nghệ thuật cao... Khuôn viên chùa chừng 150.000 m2 được giới hạn bởi hai suối lớn (suối Bắc và suối Nam), cả hai đều bắt nguồn từ đỉnh Thiên Tượng mà hợp thành. Đường lên chùa được xếp đá công phu theo từng bậc như thang đá từ khối 11 phường Trung Lương lên chùa. Từ chùa nhìn xuống thị xã Hồng Lĩnh và ngã ba nơi tiếp giáp sông Lam và sông La đẹp như một bức tranh hồn thiêng sông núi của mảnh đất xứ Nghệ. Năm 2005 chùa đã được nhà nước công nhận di tích danh thắng quốc gia.